پست های برچسب گذاشته شده توسط ‘آموزش جی ای اس GIS در شیراز’

آموزش دوره جامع GIS

photo_۲۰۱۷-۱۰-۱۲_۰۷-۵۴-۳۹
آموزش دوره جامع GIS  موسسه چشم انداز هزاره سوم ملل همراه با فیلم و کتاب با متد آسان و کاربردی مدرس: دکتر سعید جوی زاده آدرس آموزشگاه شیراز: خیابان برق، کوچه 1، موسسه چشم انداز تلفن تماس آموزشگاه: 32341477-09382252774

photo_۲۰۱۷-۱۰-۱۲_۰۷-۵۴-۳۹
الف) در لایه ی اطلاعاتی مربوط به کاربری اراضی، بعد زمان، ثابت می باشد و به عنوان یک برداشت لحظه ای از واقعیت در نظر گرفته شده است. از سوی دیگر مولفه موضوعیت از طریق تعیین و توصیف تعداد معین و ثابتی از کلاس های مختلف کاربری اراضی، تحت کنترل قرار گرفته است. در این وضعیت تنها مولفه ی موقعیت مکانی در مناطق مشاهده شده و یا نمونه برداری شده، مورد سنجش و اندازه گیری واقع شده است. ب) در مدل رقومی ارتفاع،[1] مولفه ی زمان دوباره ثابت در نظر گرفته می شود موقعیت مکانی تحت کنترل می باشد و ارتفاع در نقاطی بر روی شبکه با فواصل ثابت ثبت و یا مشاهده می گردد. موضعیت (ارتفاع) نیز مورد سنجش و اندازه گیری قرار می گیرد. ج) در یک نقشه بارش به عنوان یک لایه اطلاعاتی مولفه موقعیت (باران سنج ها) ثابت است، مولفه ی زمان تحت کنترل (به اندازه ای که باران سنج ها در زمان های معینی قرائت می گردند) می باشد و موضوعیت (مقدار بارش) مورد اندازه گیری و سنجش قرارمی گیرد. ابعاد مکعب داده ها بسته به مقیاس اندازه گیری، مشتمل بر دامنه ای از مقادیر خواهند بود. برای آن که واژه ی مقیاس با آن چه که مورد مقیاس نقشه ها و قدرت تفکیک مکانی موجودیت های جغرافیایی مطرح است. اشتباه نگردد، می توان به جای مقیاس انداه گیری از واژه نوع سنجش[2] نیز استفاده کرد. طبق تقسیم بندی استیونس[3] چهار نوع سنجش شامل اسمی[4] ترتیبی[5]دامنه ای[6] و نسبت[7] وجود دارند. در مقیاس اسمی سنجش، موجودیت ها در کلاس های اسمی (مانند کلاس های کاربری اراضی و یا کلاس های تناسب اراضی) طبقه بندی می شوند. طبق مقیاس ترتیبی، موجودیت ها بر اساس برخی ترتیب ها (مانند از کوچکترین به بزرگترین و یا از پست ترین تا مرتفع ترین) مرتب می گردند. در مقیاس حد فاصله ای، که به عنوان یکی از مقیاس های سنجش مرتبه بالا محسوب می گردد، موجودیت ها بر اساس مقیاسی اندازه گیری می شوند که آن مقیاس، دارای صفر اختیاری و دامنه ی (حد فاصل) اختیاری است. به طور مثال، در اندازه گیری درجه حرارت، عدد صفر درجه سانتی گراد به صورت اختیاری به عنوان نقطه ی انجماد آب در نظر گرفته شده است. از سوی دیگر، 20 درجه سانتی گراد به معنای دو برابر گرم تر بودن از 10 درجه سانتی گراد نمی باشد، بلکه تنها 10 درجه ی سانتی گراد گرم تر است. بلندمرتبه ترین مقیاس سنجش در طبقه بندی کلاسیک استیونس، مقیاس نسبت است که از موجودیت ها توسط مقیاس دارای صفر مطلق مورد سنجش قرار می گیرند و نسبت های تناسبی نی دارای معنا و مفهومی کمی هستند به طور مثال سرعت صفر کلیومتر در ساعت، یک مفهوم واقعی درمطلق است و در عین حال، سرعت 100 کیلومتر در ساعت، دو برابر سرعت 50 کیلومتر در ساعت و نصف سرعت 200 کیلومتر در ساعت است. چنین نوع شناسی[8] مقیاس ها، در انتخاب و تجویز یک شیوه ی پردازش آماری و منع از به کارگیری شیوه های دیگر آماری در پردازش داده ها بسیار موثر و کارآمد بوده است. به طور مثال محاسبه ی میانگین و انحراف معیار برای داده از نوع اسمی و ترتیبی جایز نمی باشد. بلکه می توان از امارهای دیگر مانند مد و یا میانه استفاده کرد. اخیراً طبقه بندی و نوع شناسی استیونس به دلیل عدم جامعیت مورد انتقاد قرار گرفته است. به طور مثال داده های مورد استفاده در سامانه های اطلاعات مکانی می توانند از سنخ دیگری باشند مانند شمارش[9]به عنوان اعداد صحیح غیر منفی احتمال ها[10]که دامنه ی مطلق بین صفر و یک را تشکیل می دهند، جهت[11] که اندازه گیری مدور و دایره ای است، امتداد[12]که سنجش کروی و اسفروئید است، اعداد فازی[13] که متفاوت از اعداد حقیقی هستند و برای درجه بندی عضویت یک کلاس اسمی به کار گرفته می شوند و برای بیان آنها به بیش از یک مقدار عددی نیاز می باشد و اعداد ارجاع[14] که نیازمند حداقل دو مقیاس به طور هم زمان هستند. علی رغم نیاز به در اختیار داشتن و آگاهی از مقیاس های جدید سنجش بایستی اعتراف نمود که نوع شناسی استیونس، هنوز محبوبیت خود را حفظ نموده است (شکل 15-1) طبقه بندی برخی لایه های اطلاعاتی یک سامانه ی اطلاعات مکانی بر اساس طبقه بندی استیونس را نشان می دهد. معمولا داده های محدوده ای و میدانی، مترادف یکدیگر به کار گرفته می شوند. طبقات اطلاعات مربوط به اقلام مکانی با فرض آن که سطح کره ی خاکی، دربرگیرنده ی پدیده ها و عوارض معین قابل تشخیص و یا محدوده ی مشخصی است هر قلم داده یا اطلاعات مکانی می تواند دارای پنج طبقه ی اطلاعات (آگاهی) باشد:…………..

photo_۲۰۱۷-۱۰-۱۲_۰۷-۵۴-۳۹
تمامی جنبه ها، مدل ها و موضوعات ارائه شده، در قالب مدل مفهومی داده های مکانی تشکیل دهنده ی هسته ی مرکزی تحقیقات و آموزش در علم اطلاعات مکانی هستند. این مدل مفهومی نه منحصراً مستند بر مرزهای آموزشی و سنتی سامانه های اطلاعات مکانی (جغرافیایی) است و نه موید انحصاری فناوری است. آن چه که بایستی بدان توجه ی کافی داشت آن است که هر جا که با داده های مکانی رو به رو باشیم مجموعه ای از مفاهیم و موضوعات (همانند آن چه که در بالا بیان شد) وجود دارند که واقعی و قائم به ذات هستند. لذا صرف نظر از رشته ها و تخصص های مختلف علمی، رسیدن به درک روشنی از مفاهیم و مقوله های فوق برای محققان و دانش پژوهان علوم مختلف که سر و کار با داده ها و اطلاعات کافی دارند ضروری و اجتناب ناپذیر است. مهندسی اطلاعات مکانی[1] الگوی علم اطلاعات مکانی با توجه به مشخصه ها و مولفه های تعریف شده ی آن در بخش قبلی بیانگر این واقعیت است که فناوری سامانه های اطلاعات مکانی، تنها یکی از مجموعه ی فناوری های موثر و تنها یکی از ابزارهای کارامد درکاربردی ساختن علم اطلاعات مکانی است. این مجموعه ی فناوری را می توان در قالب مهندسی اطلاعات مکانی تعریف کرد. اگر وظیفه و هدف علم را کشف و توسعه ی مرزهای آگاهی، دانش و شناخت بدانیم، آن گاه مهندسی، ابزاری جهت به کارگیری و عملیاتی کردن آگاهی های به دست آمده و در دسترس جوامع انسانی قرار دادن آنها خواهد بود. فرایند عملیاتی کردن دانش حاصل، بایستی هوشمندانه و نظام مند صورت گیرد تا ریسک خطا و اشتباه را به حداقل رساند. عملیاتی کردن علوم اطلاعات مکانی توسط فناوری های مختلف صورت می پذیرد که این مجموعه تکنولوژیکی را می توان مهندسی اطلاعات مکانی نامید. فناوری های مربوط به جمع آوری و ثبت داده ها به شدت در حال توسعه و ارتقا هستند. اهداف اصلی این فناوری ها شامل بهبود قدرت تفکیک مکانی[2] سرعت عمل بسیار زیاد در ثبت داده ها به زمان پاسخ ابزارهای سنجنده و کاهش هزینه های جمع آوری و مشاهده داده ها می باشند. داده های حاصل، شکل دهنده ی مواد خام و اولیه ی مهندسی اطلاعات مکانی هستند. از سوی دیگر فناوری های سطح بالای[3] الکترونیکی، میکروالکترونیکی، کامپیوتری (ساخت افزاری و نرم افزاری) و شبکه های جهانی کامپیوتری (اینترنت) فراهم آورنده ی سکوهای مطمئن و قابل اتکا جهت برقرارسازی کاربردهای مختلف و متنوع مهندسی اطلاعات مکانی هستند. شکل (8-1) مدل مفهومی کاربرد مهندسی اطلاعات مکانی را به صورت شماتیک نشان می دهد. این مدل بیانگر تغییرات حاصل در جنبه ها، مدل ها و موضوعات علم اطلاعات مکانی در متن کاربردهای مختلف و در مقیاس های مختلف است. پدومتری: مهندسی داده ها و اطلاعات خاک نگاهی دوباره به سیستم پویا و چند متغیره ی خاک، حاکی از این واقعیت است که مدل های مفهومی داده های مکانی را می توان به خوبی در علوم خاک، بسط و توسعه داد. خاک، موجودیتی است که در دو بعد اساسی مکان و زمان به وقوع می پیوندد و دائماً در حال تغییر و تحول است که در دو بعد اساسی مکان و زمان به وقوع می پیوندد و دائماً در حال تغییر و تحول است. خصوصیات و ویژگی های اساسی آن نیز رفتاری تحولی در زمان و مکان نشان می دهند. چنانچه آگاهی های حاصل از خاک را علم اطلاعات خاک بدانیم، آن گاه پدومتری را می توان مهندسی داده ها و اطلاعات خاک نام گذاری کرد. چنین معماری (مهندسی) داده ها نیازمند به کارگیری فناوری های مختلف در چارچوب علم اطلاعات مکانی (و غیر مکانی) است. پردازش داده های مکانی و تولید اطلاعات مکانی پردازش داده های مکانی دربرگیرنده ی طیف وسیعی از عملیات و محاسبات شامل سازمان دهی، تجزیه و تحلیل، تفسیر، طبقه بندی، استنباط و تعمیم سازی و نمایش داده ها و اطلاعات مکانی جهت اهداف مختلف است بدین ترتیب داده های مکانی، که از گستره و فضای چند بعدی اخذ می گردند داده های ثبت مکانی شده ای[4] هستند که پس از پرداشبه شکل معنی دار و سودمندی در اختیار تصمیم گیران قرار میگیرند بنابراین می توان مدعی گردید که غالب تصمیم ها نیز دارای ماهیت مکانی هستند. تمایز داده های مکانی از اطلاعات مکانی به صورت شماتیک توسط اشکال (9-1) و (10-1) نشان داده شده اند. در شکل (9-1) چگونگی طبقه بندی بافت خاک های واقع در یک منطقه فرضی نشان داده شده است. ابتدا 10 نمونه تصادفی از منطقه برداشت می شوند و درصد رس، سیلت و شن آنها اندازه گیری می گردند. نتایج حاصل در قالب جدول مربوط نشان داده شده اند. به منظور استخراج اطلاعات از نتایج حاصل بایستی آن ها مورد پذیرش قرار گیرند. شیوه ی معمول در این وضعیت، عبارت از طبقه بندی داده ها بر اساس مقادیر مختلف رس، سیلت و شن است. با استفاده از مثلث بافت خاک، بعنوان یک سیستم طبقه بندی مشتمل برمجموعه ای از قوا……….

photo_۲۰۱۷-۱۰-۱۲_۰۷-۵۴-۳۹
. موقعیت گر،[1] که اطلاعات مربوط به موقعیت بر روی زمین را نشان می دهد. ویژگی[2] هر قلم داده یا اطلاعات مکانی نقش، رفتار و یا عاملیت[3] خصوصیات مکانی[4] اقلام مکانی، معمولاً از طریق مجموعه ای از ویژگی ها و خصوصیات مکانی و غیر مکانی[5] توصیف می گردند. گاهی اوقات اقلام اطلاعاتی، دربرگیرنده شرایطی هستند که در تعریف آنها گنجانده نشده است. رفتار اقلام مکانی در زمان، دربرگیرنده ی ویژگی های دینامیک می باشد (مانند فرسایش پذیری خاک ها) که با خصوصیات پایای آنها متفاوت است. گاهی اوقات، خصوصیات یک قلم مکانی، دربرگیرنده ی عاملیت و چگونگی تابعیت آن ها در محیط می باشد. نمایش فیزیکی اقلام مکانی اقلام مکانی، در واقع، واحدهای مکانی پایه در سامانه های اطلاعات مکانی محسوب می شوند. نمایش فیزیکی اقلام مکانی را اصطلاحاً  اهداف یا موضوعیت های مکانی[6] می گویند. به دیگر سخن، هر گاه اقلام مکانی از نقطه نظر ابعاد مکانی مورد توجه قرار می گیرند سه نوع واحد هدف مکانی، صرف نظر از مقیاس مطالعاتی تحت عنوان نقطه[7]خط[8] و محدوده[9] وجود خواهند داشت (شکل 15-1) همان طور که در بالا بیان شد، در اینجا نیز مفاهیم محدوده و میدان،[10]یکسان در نظر گرفته شده اند. واحدهای هدف فوق به عنوان عناصر نمایشی اصلی پدیده های مکانی بر روی نقشه ها به کار گرفته می شوند. یک نقطه، توسط موقعیت گسته ای تعریف می گردد که به منظور نشان دادن اهداف با مرزها و ابعاد بسیار کوچک بر روی نقشه به کار گرفته می شود. به دیگر سخن، نقطه موجودیتی مکانی بدون مساحت است. یک خط، متشکل از مجموعه مختصات دارای ترتیب معین (نقاط) است که هنگامی که به یکدیگر متصل گردند موجودیتی خطی مانند را به نمایش می گذارند. گاهی اوقات از واژه های پاره خط، کمان یا آرک[11]نیز جهت توصیف موجودیت های خطی استفاده می گردد. محدوده های مکانی، دربرگیرنده ی عرصه های همگن یا مرزهای بسته هستند از نقطه نظر شکل، محدوده های مکانی به صورت منظم (شبکه کرت یا بلوک ها) و یا نامنظم هستند اطلاعات ماهواره ای به صورت مجموعه ای از عناصر تصویری با ابعاد منظم و مشخص ارائه می گردند. در آمار این نوع داده های عرصه ای را داده های لاتیس مانند تصاویر ماهواره ای می نامند. چگونگی تجزیه و تحلیل و پردازش واحدهای سه گانه ی فوق در فصول بعدی توضیح داده می شود. فرایند مفهوم سازی واقعیت و نمایش آن توسط سامانه های اطلاعات مکانی: جنبه های مفهومی مدل سازی پدیده های مکانی در سامانه های اطلاعات مکانی پدیده های مکانی، محصول مجموعه ای از فرایندها و برهم کنش های مختلف هستند. برخی از آن ها بسیار پیچیده می باشند و شناخت آنها مستلزم ساده سازی آنها توسط ابزارهای پردازشی یا مدل ها است. فرایند مفهوم سازی واقعیت پیرامونی دربرگیرنده ی مدل ها و چشم اندازهای مفهومی بشر از جهان واقعی است که در قالب دو مدل مفهومی کلی بیان می گردد از سوی دیگر چگونگی به نمایش درآوردن این واقعیت توسط ماشین های به وجود آمده توسط انسان ها در برگیرنده ی مجموعه ی مدل هایی است که همان طور که قبلا هم اشاره شد آنها را مدل های داده ها می نامند. به طور کلی درک جهان واقعی و چگونگی مدل سازی پدیده های واقع در مکان یا فضای پیرامونی وابسته به نوع نگرش و درک از فضا است. به طور کلی دو مدل (نگرش و ذهنیت) مفهومی برای داده ها اطلاعات و پدیده های مکانی وجود دارند: مدل یا نگرش اقلامی[12] مدل یا نگرش میدانی[13] یکی از مفاهیم اساسی در علوم مفهوم میدان است (میادین نیرو و انرژی) از نقطه نظر ریاضی، میدان را می توان به عنوان توابعی از مکان توصیف نمود. این توابع در حقیقت اقدام به تصویرسازی عناصر مختلف واقع در گستره های مکانی (و زمانی)مربوط به متغیرهای مورد نظر می کنند. چنان چه گستره ی مکانی یک میدان پیوسته باشد آن گاه میدان را پیوسته می گویند. در نگرش میدانی به واقعیت های پیرامونی، بسیاری از متغیرها و عناصر واقع در گستره ی مکانی، دارای پیوستگی در مقادیر اندازه گیری شده بر روی آنها هستند. به دیگر سخن بین مقادیر مشاهده شده از یک متغیر وابستگی وجود دارد و درجه ی این وابستگی تابعی از فاصله ی بین آنها است. بدین ترتیب، درک و شناخت چنین پدیده هایی که دارای وابستگی مکانی هستند، مستلزم به کارگیری مدل های مبتنی برهم بستگی مکانی است. جلد دوم مجموعه ی پدومتری، اختصاصاً به چگونگی مدل سازی آنها درچارچوب ژئواستاتیستیک پرداخته است. یکی از مشخصه های اساسی در اندازه گیری و مدل سازی عناصر یک میدان اندازه و ساپورت[14]مشاهدات و نمونه های اخذ شده از میدان است (به جلد دوم مجموعه ی پدومتری مراجعه گردد) بسته به ساپورت عناصر یک میدان، در سامانه های اطلاعات مکانی، شش مدل میدانی می توان در نظر گرفت. این مدل ها در شکل (16-1) نشان داده شده اند. در نگرش اقلامی به جهان واقعیت، پدیده های پیرامونی به عنوان موجودیتهای گسسته و اقلام منفرد نگریسته می شوند که ممکن است دارای ارتباط و برهم کنش با یکدیگر نیز باشند روابط منفرد نگریسته می شوند که ممکن است دارای ارتباط و برهم کنش با یکدیگر نیز باشند. روابط مکانی بین موجودیت های مختلف را می توان توسط مدل های ریاضی بیان کرد که اصطلاحاً توپولوژی[15] نامیده می شود. همان طور که در بخش های قبلی گفته شد یک موجودیت (اقلام) عبارت از یک پدیده واقعی است که نمی توان آن را به پدیده های مشابه تقسیط نمود. گاهی اوقات بین موجودیت ها و اقلام، تمایز قائل می شوند، به گونه ای که موجودیت ها را نمایش رقومی از بخش های مختلف اقلام در نظر  می گیرند. در نگرش اقلامی مدار داده های مکانی به شکل نقاط گسسته خطوط و محدودیتهای محصور (پلی گون) وجود دارند نقاط، جهت نمایش پدیده های نقطه ای خطوط جهت پدیده های خطی (مانند درز و شکاف های موجود در خاک های ورتی سول[16] و رودخانه ها و شبکه های ارتباطی) و پلی گون ها، جهت نمایش و پردازش توزیع مکانی موجودیت های دارای محدوده و سطح (مانند قطعات اراضی و یا بلوک های ساختمانی) به کار گرفته می شوند. همان گونه که ملاحظه می شود نقاط و گره ها[17] دو نوع اساسی موجودیت نقطه ای می باشند، نقاط مشتمل بر نقاط اقلامی (جهت تعیین موقعیت یک موجودیت نقطه ای)، نقاط علامت گذار[18] (به منظور تعیین و نشان دادن موجودیت های مکانی مختلف بر روی نقشه) و نقاط محدوده ای (که عبارت است از نقطه ای واقع در یک محدوده) جهت بیان برخی ویژگی های محدوده ی مورد نظر هستند. گره در برگیرنده ی مفهومی توپولوژیکی است که در فصول بعدی بیش تر توضیح داده می شوند. به همین ترتیب خطوط، متشکل از پاره خط ها[19]، زنجیره ها[20]، اتصالات[21] و حلقه ها[22] هستند. یک پاره خط عبارت از خط مستقیمی بین دو نقطه است. توالی پاره خط ها را در صورتی که فاقد گره باشد زنجیره می نامند. زنجیره، عبارت است از توالی جهت دار پاره خط های غیر متقاطع که دارای گره در ابتدا و انتها می باشد. اتصال عبارت از متصل شدن دو گروه به یکدیگر است. اتصالات می توانند جهت دار باشند. موجودیت های محدوده ای عبارت از محدوده های پیوسته ی محصور شده ی دو بعدی هستند که ممکن است به اشکال منظم و یا نامنظم وجود داشته باشد. یک محدوده ی محصور شده نامنظم، شامل منطقه ی درونی[23]وپلیگون هااست. دو نوع محدوده منظم است (راست گوشه)، شامل پیکسل ها و سلول های شبکه ای وجوددارند یک پیکسل عبارت از یک عنصر تصویری دو بعدی است و به عنوان کوچکترین عنصر غیر قابل تقسیم یک تصویر محسوب میگردد از سوی دیگر یک سلول شبکه عبارت از یک موجودیت دو بعدی است که نمایانگر یک عنصر از شبکه ای منظم و یا تقریباً منظم از یک رویه است. بدیهی است که این اقلام مکانی دارای خصیصه ها و ویژگی های مختلفی از جمله موقعیت مکانی می باشند که توسط سیستم های مختلف مختصاتی بیان می گردند. قلمرو تناسب هر کدام از مدل های مفهومی میدانی و اقلامی در توصیف و مدل سازی واقعیت، وابسته به شرایط و ویژگی های پدیده ی مورد نظر است به طور مثال در شرایط وجود محدودیت های به خوبی تعریف شده در جهان واقعی مدل های اقلامی مدار، گزینه ی مناسبی  جهت توصیف و مدل سازی آنها هستند. مع هذا بایستی همیشه در نظر داشت که حتی در شرایط استفاده از پیشرفته ترین و دقیق ترین فناوری های تعیین موقعیت مکانی یافتن نقاط خطوط و محدوده های خالص و با مرزهای مشخص همیشه امکان پذیر نمی باشد بنابراین بایستی همیشه انتظار مقداری تفاوت بین جهان واقعی و مدل تلخیصی از آن را نمی باشد. بنابراین بایستی همیشه انتظار مقداری تفاوت بین جهان واقعی و مدل تلخیصی از آن را داشت که عدم قطعیت نامیده می شود. این مجلد این کتاب در فصل 16 فصل به نگارش درآمده است. پس از ارائه گزارش و مفاهیم مرتبط با علم و فناوری اطلاعات مکانی در فصل اول ساختار و مولفه های اساسی یک سامانه ی اطلاعات مکانی به تفصیل در فصل دوم توضیح داده شده است. فصل سوم به چگونگی سازمان دهی داده ها و اطلاعات تحت عنوان مدل داده ها و ساختار اطلاعات می پردازد. ثبت زمینی داده ها و اطلاعات مکانی در قالب روابط بین نقشه و هندسه ی کره ی زمین درفصل چهارم توضیح داده شده است. فصل پنجم به توضیح اهمیت مدل سازی های محیطی و مبانی ساخت مدل های محیطی اختصاصی داده شده است چگونگی پردازش داده های مکانی توسط توابع بنیادی سامانه های اطلاعات مکانی در فصل ششم ارائه گردیده است. مثال هایی از مدل سازی های مختلف توسط سامانه های اطلاعات مکانی و با استفاده از توابع و عمل گرهای بنیادی در فصل هفتم به نمایش درآمده است. در فصل هشتم، روش های پیشرفته ی پردازش داده های مکانی در سامانه های اطلاعات مکانی توضیح داده شده اند. فصل نهم و دهم به مدل های رقومی ارتفاع و اهمیت و مبانی تجزیه و تحلیل عوارض زمین و کاربرد آن در مطالعات خاک و دیگر پدیده های محیطی اختصاصی داده شده اند. از سوی دیگر، مجموعه ی فصول یازدهم ، دوازدهم، سیزدهم و چهارم به جنبه های پردازش آماری موجودیت های مختلف مکانی تخصیص یافته اند و چگونگی پردازش آماری الگوهای پراکنش مکانی داده های مختلف در آن ها توضیح داده شده اند. فصل پانزدهم بر عدم پذیرش فرض عاری از خطا بودن داده های مورد استفاده در سامانه های اطلاعات مکانی شکل گرفته است و لذا کیفیت داده های مکانی و چگونگی ارزیابی آنها و هم چنین ارزیابی خروجی های سامانه ی اطلاعات مکانی در این فصل توصیف و توضیح داده شده است. نهایتاً آخرین فصل کتاب (فصل شانزدهم) به مبانی و اصول تلفیق فناوری های مختلف با فناوری سامانه ی اطلاعات مکانی اختصاص داده شده است. در این فصل چگونگی امتزاج فناوری سامانه ی اطلاعات مکانی با فناوری های حامی فرایند تصمیم سازی و مدل های شبیه سازی محیطی توضیح داده شده است………………

photo_۲۰۱۷-۱۰-۱۲_۰۷-۵۴-۳۹
شکل (10-1) نه تنها تمایز بین داده ها و اطلاعات را نشان می دهد، بلکه مفهوم بر هم کنش های مکانی (در فصول بعدی بیش تر توضیح داده می شود) را نیز بیان می دارد. جدول مربوط در برگیرنده داده های مربوط به حجم حمل و نقل فواصل بین شهرها و جمعیت شهرهای مبدا و مقصد است. به منظور استخراج اطلاعات مورد نیاز اقدام به مدل سازی حجم ترافیک (Iil) بین شهرهای l,i به عنوان یک شیوه پردازش داده ها می گردد. این مدل برهم کنش مکانی می تواند به صورت زیر تعریف گردد: Traffic volum (I,j)=Iil=(PiPi/dil)a Pl,Pi عبارت از جمعیت شهرهای J,i هستند. dil عبارت از فاصله بین شهرهای l,i است. پارامتر مدل برهم کنش مکانی است. در این مدل 5/2=a در نظر گرفته شده است. بدین ترتیب مقدار برهم کنش 0تعداد سفرهای بین شهری) بین جفت شهرهای مختلف (آخرین ستون جدول از سمت راست) را می توان محاسبه کرد. همانگونه که ملاحظه می گردد، تعداد سفرهای بین دو شهر، بر اساس مدل مزبور، به خوبی توصیف می گردند.   انواع (کاتگوری) داده های مکانی آغاز هزاره ی سوم، همراه با شکوفایی و اوج توانایی بشر در کسب داده ها و اطلاعات از دنیای پیرامونی خود بوده است. حجم بسیار زیاد داده ها و اطلاعات به کارگیری ابزارها و شیوه های ماشینی در کسب، نگهداری و پردازش آنها را اجتناب ناپذیر ساخته است. ابزارهای الکترونیکی بسیار پیشرفته ی رقومی[1] و غیر رقومی[2] مطالعات میدانی و جمع آوری داده های مختلف از موجودیت مختلف جغرافیایی را تسهیل بخشیده اند. در این میان ابزارهای مبتنی بر کامپیوترها نقش اساسی در ضبط و نگهداری، تجزیه و تحلیل و نمایش داده های مکانی ایفا می کنند. هسته مرکزی سامانه های مبتنی بر کامپیوترها (سامانه های اطلاعات مکانی)، پایگاه داده ها[3] است. پایگاه داده ها را می توان انبار و مخزن فیزیکی از نگرش های مختلف به دنیای واقعی پیرامون بشر دانست که شناخت و آگاهی از یک موقعیت مکانی (در زمان مشخص و معین) را منعکس می کند. درچارچوب پایگاه داده ها نه تنها داده ها از اطلاعات متمایز می گردند بلکه عنصر سوم دیگری به نام آگاهی[4] را نیز می توان از آن ها منفک کرد. آگاهی بشری، جهت استخراج و استنباط از دنیای واقعی، ضروری است. داده های واقع در پایگاه داده ها دربرگیرنده انواع و اشکال مختلف با منشا مفهومی متفاوت از جهان واقعی هستند. داده ها ممکن است به اشکال زیر وجود داشته باشند: واقعی[5] (مانند شرایط پستی و بلندی اراضی[6] و ساختمانها) جمع آوری شده[7] که توسط ابزارهای مختلف فیزیکی (مانند حسگرهای[8] الکترونیکی و یا فیلم) به دست می آیند. تفسیر شده[9] که با دخالت بشر حاصل می گردد. کدبندی شده[10] که به اشکال مختلف (مانند صفحات نقشه، نتایج رقومی و آماری) وجود دارند. 5-سازمان بندی شده،[11] در قالب های مختلف (مانند جداول مختلف) یکی از معمول ترین شیوه های سازمان بندی های داده ها و اطلاعات، استفاده از نقشه ها است. در سامانه های اطلاعات مکانی نقشه ها تحت عناوین مختلف مانند لایه ها،[12] تصاویر[13] و یا پوشش [14] نامیده می شوند. مفهوم پایگاه داده های لایه بندی شده در شکل (12-1) نشان داده شده است. هر لایه، بیان گر شیوه ای موضوعیتی[15] جهت نمایش اطلاعات مختلف دنیای واقعی است. لایه های اطلاعاتی به طرق مختلف تولید می شوند و یا به دست می آیند که موضوع فصول بعدی این کتاب است. یکی دیگر از شیوه های مرتب ساختن و سازمان بندی داده های مکانی استفاده از ماتری سهای ساختاری و برهم کنش است (شکل 13-1) ماتریس ساختاری را ماتریس داده های مکانی (شکل a-13)و ماتریس برهم کنش را ماتریس رفتاری داده های مکانی[16] می نامند. ردیف های ماتریس ساختاری واحدهای مشاهداتی و یا اقلام مکانی[17] را نشان می دهند. اقلام مکانی به پدیده هایی اطلاق می گردند که تقسیط انها به واحدهای همانند سطوح قبلی امکان گذیر نمی باشد. یک خانه را نمی توان به خانه های کوچک تر تقسیم کرد. اگر چه آن را می توان به اتاق ها تقسیم کرد. هر قلم مکانی، دارای مجموعه ای از خصوصیات است که ویژگی[18] نامیده می شود. هر کدام از ستونهای ماتریس ساختاری به یک ویژگی خاص اختصاص داده شده است. در ماتریس برهم کنش ردیف ها و ستونها نمایان گر اقلام مکانی هستند. بایستی توجه داشت که الزامی به مساوی بودن تعداد ردیف ها و ستونها نمی باشد. علاوه بر این xil رواط ین اقلام I و i را نشان می دهد. این روابط می توانند تحت عناوین مختلف (مانند فاصله[19]، زمان[20] و یا هزینه[21]) از i بهI و یا درجه ی اتصال[22] بین دو قلم مکانی به حساب می آیند. بنابراین هر سلول ماتریس را می توان با کمیتی عددی که بیان گر ارتباط بین اقلام i و I است بیان کرد. سازمان بندی داده ها در شکل ماتریسی، کاربر را قادر می سازد که با استفاده از ابزارهای امار ریاضی اقدام به پردازش داده های مکانی کند. بایستی خاطر نشان ساخت که ماتریس های دو بعدی فوق را می توان با افزودن بعد سوم، که بیان گر زمان است بسط و تعمیم داد. خصیصه های اساسی داده های مکانی در سامانه های اطلاعات مکانی صرف نظر از منبع داده های مورد استفاده در سامانه های اطلاعات (اولیه یا ثانویه بودن داده ها) تمامی آن ها را می توان بر اساس چند بعدی بودن مقیاس سنجش و قدرت تفکیک از یکدیگر متمایز کرد. اگر داده ها را ابزار اساسی سامانه های اطلاعاتی محسوب نماییم آن گاه آگاهی از چنین ویژگی هایی ضروری خواهد بود. همان طور که در بالا نیز اشاره گردید در سامانه های اطلاعات مکانی، داده های مکانی عمدتاً در قالب لایه های (رویه ها و یا تصاویر) اطلاعاتی وجود دارند که دربرگیرنده سه بعد اساسی مکانی، زمانی و موضوعی هستند. این ابعاد را می توان به صورت مکعبی نشان داد که یکی از مولفه های سه گانه فوق، همیشه ثابت در نظر گرفته می شود. دیگری مجاز به تغییرات کنترل شده است و سومین مولفه مورد سنجش و اندازه گیری واقع می گردد. برخی مثال ها در شکل (14-1) نشان داده شده اند……………

photo_۲۰۱۷-۱۰-۱۲_۰۷-۵۴-۳۹
این موضوعات، دربرگیرنده ی چگونگی مدیریت داده ها از نقطه منظر کیفیت و قابلیت اعتماد آنها استفاده از داده های استاندارد و بدون نقص[1] هستند. فصلی از کتاب حاضر به موضوع کیفیت داده ها در سامانه های اطلاعات مکانی اختصاص داده شده است. ج) موضوعات مربوط به تناسب و نیکویی کاربری[2] در حالی که موضوعات مربوط به کیفیت داده ها عمدتا بر روی داده های ورودی، تاکید دارند و متمرکز می گردند. موضوعات مربوط به نیکویی کاربری، دربرگیرنده ی کیفیت و سودمندی اطلاعات خروجی از سامانه های اطلاعات مکانی هستند. در این حالت کیفیت خروجی های سیستم از نقطه نظر نمایشی و مهم تر از آن از نقطه نظر تکثیر و تجمیع عدم قطعیت و خطا مورد توجه می باشد تا بتوان نتایج را به گونه ای مطمئن در فرایند تصمیم گیری به کار بست. د)موضوعات مروبط به مدل سازی و شبیه سازی[3]: این موضوعات، عمدتاً دربرگیرنده ی چگونگی تجزیه و تحلیل و پردازش داده های مکانی هستند. سامانه های اطلاعات مکانی دربرگیرنده ی مجموعه ای از زیر برنامه ها و مدول های محاسباتی و مدل سازی می باشند که از نقطه نظر سطح عملیاتی آنها را می توان به دو دسته ی کلی مدول های پردازشی بنیادی و مدول های پردازشی پیشرفته تقسیم بندی کرد. مدل سازی های کارتوگرافیکی و جبر نقشه،  عموماً در گروه عملیات پردازشی بنیادی قرار می گیرند و اکثر بسته های نرم افزاری جبر نقشه عموما در گروه عملیات پردازشی بنیادی قرار می گیرند و اکثر بسته های نرم افزاری سامانه های اطلاعات مکانی در گروه عملیات پردازشی پیشرفته تقسیم بندی کرد. مدل سازی های کارتوگرافیکی و جبر نقشه، عموما در گروه عملیات پردازشی بنیادی قرار می گیرند و اکثر بسته های نرم افزار سامانه های اطلاعات مکانی قادر به انجام آنها می باشند. از سوی دیگر مدل سازی های ریاضی و آماری (مانند پردازش های امار چند متغیره آمار مکانی، سری های زمانی، برنامه ریزی ریاضی و بهینه سازی) در گروه تجزیه و تحلیل های پیشرفته قرار می گیرند و بسیاری از سامانه های اطلاعات مکانی، قابلیت انجام آنها را ندارند. جلدهای اول و دوم مجموعه پدومتری به طور اختصاصی به مدل سازی آماری در قلمروی آمار کلاسیک تک متغیره و چند متغیره و آمارمکانی (ژئواستاتیستیک) و اختصاص داده شده اند.مدل سازی های امکانی، که در قلمروی سیستم های فازی قرار می گیرند و هم چنین مبانی و اصول شبیه سازی به طور جداگانه و در قالب مجلدهای دیگری از پدومتری در آینده ارائه خواهند شد. علاوه بر موضوعات چهارگانه ی فوق مدیریت و سازمان دهی مولفه های ترکیبی، معنایی، عملیاتی و عدم قطعیت از اهمیت بسیار زیادی برخوردار می باشد و آن را می توان در قالب موضوعات ساختاری و سازمانی[4] تبیین و تعریف نمود (شکل 6-1) این موضوعات دربرگیرنده ی چگونگی سازمان دهی داده های مکانی و اطلاعات مکانی با توجه به مولفه های چهارگانه فوق هستند. یکی از زیرشاخه های مربوط به موضوعات سازمان دهی که اخیرا توجه ی بسیار زیادی را به خود جلب نموده است شامل سامانه های حمایت کننده ی فرایندهای تصمیم گیری مکانی[5] است (شکل 7-1) هماند سامانه های اطلاعات مکانی، این سیستم ها دربرگیرنده مولفه های اصلی نرم افزاری، سخت افزاری و مغزافزاری می باشند و در شرایطی که با مسائل و مشکلات پیچیده و بغرنج رو به رو می باشیم، قادر به یافتن راه حل ها و تصمیم سازی های بهینه و مناسب می باشند. به دیگر سخن، آن…………….

آدرس ما در گوگل

آدرس دفتر مرکزی

شيراز - خیابان فلسطین - چهارراه حکیمی - موسسه چشم انداز هزاره سوم ملل
تلفن:07132320953-07132320721
09382252774
Address: P.O.Box 71555-1111, Shiraz, IRAN
No. 3, 4th Floor, Sadaf Building, Beside of the Pars International Hotel, Zand Blvd.,Shiraz, IRAN
E-Mail: sjavizadeh@yahoo.com